موقعیت : مجموعه غارهای همه لون در فاصله ۶۰ کیلومتری شمال شرق تهران واقع شده اند . اگر از شهر میگون حدود ۴ کیلومتر به سمت دیزین پیش برویم بعد از عبور از تخته سنگهایی که بصورت سقف بر روی جاده پیش آمده اند ، در سمت چپ به کافه ای به همین نام (همه لون) میرسیم که از دیواره های سنگی پشت کافه که فنس کشی شده ، در زمستان به عنوان مدرسه یخ نوردی استفاده میشود . با عبور از روی پل فلزی که بر روی رودخانه بسته شده و گذر از کنار کافه وارد دره همه لون میشویم . در ژرفای دره همه لون رودخانه همه لون جریان دارد که آب کوه آهنگران را به رودخانه شمشک که از شاخه های اصلی جاجرود است میبرد . بعد از گذشت حدود ۲۰ دقیقه در کناره راست رودخانه ، به دهانه ورودی غار همه لون کوچک میرسیم . شایان ذکر است در این پیاده روی با حفره های بزرگ و کوچکی در سینه کوه مواجه میشویم که شاید نتوان اسم غار را روی آنها گذاشت . چرا که با ورود به آنها نهایتا بتوانیم ۱۰ متر پیش برویم و به انتهای آن میرسیم . اگر این سوراخها را در دل کوه به عنوان غار بشناسیم ، ۳غار در میان تمامی این غارها سرشناس ترند . شاید علت نام گذاری این غارها به این نام وجود غارها و دخمه های ذکر شده است که در قدیم به عنوان سکونتگاه انسانها استفاده میشده و به همه جا لانه مشهور بوده که در اثر مرور زمان به همه لون تغییر نام داده .
دهانه ورودی غار همه لون کوچک حدود ۱۰ متر بالاتر از کف رودخانه قرار گرفته که دهانه ورودی آن را نبشی کشی کرده اند . ظاهرا قرار است برای ورودی غار دربی درست شود تا از این طریق درامدی حاصل گردد. دهانه ورودی غار ۵/۲ متر ارتفاع و ۳متر عرض دارد . بعد از ورود به غار وارد تالاری میشویم به ابعاد تقریبی ۸*۱۳ و بلندای ۵/۲ متر. بعد از گذر حدود ۸متر و سرازیر شدن به سمت پایین به قسمتی میرسیم که سنگها از سقف فرو ریخته و حالتی مثل مسیر رفت و برگشت ایجاد کرده . در این قسمت باید به صورت خمیده عبور کرد و بعد از یک پیچ کوچک به سمت چپ به سراشیبی ای در سمت راست میرسیم که طول آن حدود ۱۰ متر است و به انتهای غار میرسد . تقریبا در تمام طول غار میتوانیم از دیدن پرنده زیبای غار (خفاش) لذت ویاعذاب!! ببریم . در تمامی مسیر غار پدیده غار سازی مشاهده نخواهید کرد . زیرا که مجموعه غارهای همه لون جزو غارهای بسیار جوان محسوب میشوند . فقط در غار همه لون بزرگ در بعضی نقاط میتوانید استالاکتیت (چکنده) های بسیار کوچکی در اندازه نهایتا ۳ سانتی متر مشاهده کنید که به شکل سوزنی ، زیبایی وصف ناشدنیی به غار داده .
با خروج از غار همه لون کوچک به دست چپ میپیچیم و از سینه کش کوه که مسیر پاکوب دارد بالا میرویم . بعد از رسیدن به روی یال جاده به سمت چپ تمایل پیدا میکند و بعد از عبور از یک دره و دوباره ارتفاع گرفتن – که البته کار سختی نیست و به راحتی میتوان از آن عبور کرد – به ۳ تخته سنگ بزرگ که به صورت عمودی قرار گرفته اند میرسیم که دهانه ورودی غار همه لون بزرگ در بین این سنگها واقع شده . در طول مسیر بین دو غار درختچه های زرشک و بوته های گلپر مسیر را زیبا و دل انگیز کرده .
دهانه ورودی غار همه لون بزرگ به صورت تقریبی یک مربع ۲*۲ بوده و دور آن نیز برای کار گذاشتن درب نبشی کشی شده . طول غار حدود ۱۱۰ متر میباشد . بعد از ورود به غار و گذر حدود ۵متر به تخته سنگهای عظیمی که از سقف فرو افتاده بر میخوریم . در این قسمت از غار باید از سرو صدای اضافی پرهیز کرد چرا که سنگهای سقف ترکهای عمیقی دارند که در آستانه گسیخته شدن هستند . از میان تخته سنگها راهی خود نمایی میکند که شما را به دل کوه میبرد . بعد از عبور از تخته سنگها به دهلیزی میرسیم که باید به صورت خمیده از آن عبور کرد . کمی جلوترفضا بیشتر باز شده و در سمت راست در زیر سنگها اگر دراز بکشید میتوانید چکیده های بسیار جوان را که به رنگ سفید شیری است و نشان از کربنات کلسیم خالص است مشاهده کنید .کمی جلوتر دیگر نمیتوان خمیده گذر کرد و باید روی پاهای خود تقریبا نشسته تا بتوانی از میان سنگها عبور کنی . در انتهای این قسمت به سوراخ کوچکی میرسیم که یک فرد لاغر اندام به صورت خزیده میتواند وارد آن شود . البته بعد از گذر حدود ۱ متر این سوراخ نیز مسدود میشود . متاسفانه تعدادی توریست در این قسمت آتش روشن کرده و باعث سیاه شدن دیواره غار و همچنین از بین رفتن زیبایی استالاکتیت های تازه متولد شده ، شده اند .در سمت چپ با ادامه دادن مسیر باز هم به صورت خمیده به تخته سنگهای ابتدایی غار میرسیم .
تقریبا در تمامی طول دو غار ذکر شده چاله های عمیقی دیده میشود که حاصل حفاری های غیر مجاز افراد سود جو میباشد که تعدادی از این چاله ها از دید مخفی است و احتمال سقوط در آنها زیاد است .
بعد از بیرون آمدن ازغار، سراشیبی زیر غار را که منتهی به جاده مالرو در کنار سمت راست رودخانه میشود را پیش میگیریم . با رسیدن به جاده و پیمودن چند متر در سمت راست سوراخ کوچکی دیده میشود که شاید تصور اینکه این سوراخ غار کوچکی باشد مشکل بنظر بیاید . دهانه غار به ارتفاع تقریبا ۵۰ سانتیمترو عرض ۷۰ سانتیمتر است که باید بصورت خزیده وارد غار شد . در همان چند سانتیمتری ابتدایی مسیرتخته سنگی از زمین بیرون آمده که کار را برای افراد چاق غیر ممکن و از ورودشان جلوگیری میکند . بعد از خزیدن حدود ۳ متر ناگهان این دالان به سمت بالا کشیده میشود . شاید این قسمت سخت ترین جای مسیر باشد . باید به آرامی خود را بالا بکشید تا به ستون مهره ها فشار وارد نشود . درست در انتهای مسیر و با تمام شدن خزیدن چاله نسبتا بزرگی کنده شده که این هم جزو حفاری های غیر مجاز میباشد . با عبور از چاله باید به صورت خمیده از دالان باریکی به طول تقریبی ۷متر عبور کنید تا به تالار اول غار برسیم . ابعاد این تالار تقریبا ۵*۵ میباشد . صدای آب در این قسمت به خوبی شنیده میشود که شعبه ای از رودخانه است که به داخل غار راه پیدا کرده و در زیر تخته سنگها از دید مخفی میشود . بعد از عبور از این تالار به تالار دوم میرسیم که کمی کوچکتر است و شیب ملایمی به سمت بالا دارد . در بین دو تالار گلهایی که از بدنه غار نزدیک سقف درست مثل تشکیلات آهکی بوجود آمده زیبایی خاصی به این قسمت داده . در انتها ، مسیر به ۲ دالان تقسیم میشود که هر کدام با پیمایش چند متر مسدود میشوند . در انتهای دالان سمت راست نور خورشید از درز سنگها دیده میشود و سقف آن بسیار سست و ریزشی است و امکان سقوط آن توسط سروصدا میرود . این قسمت از غار دقیقا کنار رودخانه و در پشت تخته سنگهای سمت راست سر در می آورد . در این غار نیز میتوان خفاشهایی که از سقف آویزان هستند را دید ولی تعدادشان بسیار محدود است . طول غار از ابتدای آن حدود ۶۳ متر میباشد .
کف هر سه غار گلی و کاملا لغزنده است . غار ها فاقد هرگونه روشنایی بوده و باید به همراه خود چراغ داخل غار برد . این غار ها علاوه بر ارزش باستان شناسی دارای ارزشهای ویژه ای برای مطالعات زمین شناسی نیز هستند.
گرد آورنده
پوریا نوری
گروه کوهنوردی چکاد رشت